Koos van der Wind spreekt zich uit tegen het UitvoeringsPlan Landelijk Gebied

Inspraak Provincie Utrecht 6-1-2026

Geachte staten en commissieleden leden,

Dit UPLG heeft desastreuze gevolgen voor onze provincie en de agrarische sector in de provincie, graag wil ik u dat duidelijk maken, maar helaas kan ik daar geen volledig beeld van geven in de paar minuten van mijn inspreek bijdrage. Ik ga toch proberen u kort een beeld daarvan te schetsen.

Mijn naam is Koos van der Wind. We hebben in maatschap een melkveehouderij in Montfoort en op 7 oktober 2025 is een delegatie van zo’n 30 ambtenaren van de Provincie bij ons op bezoek geweest, waarin wij hen meegenomen hebben in de hoeveelheid en de manieren van stikstofreductie die we al op ons bedrijf realiseren en die op heel veel agrarische bedrijven al gerealiseerd worden.

Stikstof is waardevol

Niet omdat stikstof een serieuze bedreiging vormt voor de natuur, maar wel omdat we door onder andere de afschaffing van derogatie heel zuinig moeten zijn op onze stikstof en we liever niet meer kunstmest gaan gebruiken, maar wel de bodemvruchtbaarheid op peil willen houden. Doordat we zeer secuur omspringen met het gebruik van meststoffen is vervuiling van oppervlaktewater door de landbouw vrijwel uitgesloten, maar het UPLG legt de opdracht daar wel neer.

Onvolledige zuivering door het Waterschap

De vervuiling die op een enkele plek gemeten wordt, heeft een andere oorzaak, die wel bekend is, maar in het UPLG niet genoemd wordt: 1 op de 5 inwoners poept en plast ongezuiverd op het oppervlaktewater, het zuiveringsrendement is namelijk slechts 80 procent. Uit een rapport van het HDSR (hoogheemraadschap de stichtse Rijnlanden) van maart 2025 blijkt dat men de rioolwaterzuiveringinstallaties van Bunnik, Driebergen en Montfoort door het toepassen van aanvullende metaalzoutdoseringen wil verbeteren om de fosforconcentratie van de lozingen te verlagen. In 2026 wil men daar krediet voor beschikbaar stellen, om in 2027 zoveel als mogelijk aan de KRW normen te voldoen.

Vervuiling door riooloverstorten

Daarnaast zijn er nog de riooloverstorten (in Montfoort alleen al 10) en bij gescheiden rioleringen de foutaansluitingen die rechtstreeks voor vervuiling zorgen.  De rioolwaterzuiveringsinstallatie van Montfoort loost op de Hollandse IJssel, waarvan het water vervolgens de polder ingelaten wordt. De landbouw wordt daar nu al door gedupeerd, omdat door een te hoge concentratie van fosfor het gebied aangewezen is als nutriënten verontreinigd gebied voor fosfor, waardoor minder stikstof (??!!) gebruikt mag worden en daardoor meer mest afgevoerd moet worden met alle kosten daarvan.

De vervuiler wordt niet aangepakt

Dit UPLG blijkt alleen op dit ene punt al waardeloos, omdat het de vervuiler niet aanpakt, maar een sector die juist voor een betere waterkwaliteit zorgt, daarnaast door het instandhouden van de bodemvruchtbaarheid voor een goede weidevogelstand zorgt, waarvoor ons gebied zeer van belang is en er ook op het gebied van biodiversiteit mooie resultaten worden geboekt, zoals ook gemonitord door de provincie. Stop dit zinloze beleid en luister serieus naar een sector die veel te bieden heeft voor de provincie, inclusief alle bedrijven die nu als ongewenst zijn aangemerkt, terwijl veel van de natuur die er is daar juist kon ontstaan door hun aanwezigheid!

Kloof tussen ambtenaar en sector

Tijdens het doorlezen van het ontwerp-UPLG, overvalt mij de enorme kloof die er is tussen de provincie en de agrarische sector, het is stuitend hoe weinig kennis de schrijvers van dit document hebben van de dagelijkse praktijk en geen idee lijken te hebben van waar een agrariër mee bezig is. Ik haal daar één voorbeeld van aan om dat duidelijk te maken; dat gaat over dierenwelzijn en ik citeer: ‘Kennis en bewustzijn bij agrariërs over dierenwelzijn is een belangrijk aspect waar de provincie een rol in wil en kan spelen. Dierenwelzijn wordt integraal onderdeel van het kennisprogramma landbouw dat we als provincie ontwikkelen. Daarbij laten we boeren van elkaar leren in studiekringen en zoeken we samenwerking met kennisinstellingen.’ Alsof agrariërs van de provinciale bestuurders moeten leren hoe je met dieren om moet gaan, alsof agrariërs niet met liefde hun vak uitoefenen, 365 dagen per jaar, dag en nacht voor hun dieren klaar staan en beschikbaar zijn, mocht dat nodig zijn. Alsof de beelden van misstanden die gedeeld worden gemeen goed zijn in de sector hoe je met dieren omgaat. U laat zich leiden door een gevoel wat door de media versterkt wordt, maar wat niks mee veehouderij te maken heeft. Als iemand verdacht wordt van kindermishandeling, gaan we daar ook geen regels voor alle andere ouders voor opstellen om kennis en bewustzijn te kweken.

Uitnodiging aan Gedeputeerde Staten

Het enige wat op dit moment hard nodig blijkt, is kennis en bewustzijn bij het Utrechtse provinciale college en ik nodig u, inclusief de Staten- en commissieleden dan ook van harte uit om daar een start mee te maken. Kom ervaren hoe dierenwelzijn er echt uit ziet, welke stappen er genomen zijn op het gebied van stikstofreductie, weidevogelbeheer en biodiversiteit en neem de sector serieus mee en niet alleen voor de bühne bij het opstellen van dergelijke plannen.

Dank voor uw aandacht.

Koos van der Wind